31 اوت 2025- بر اساس مطالعه ی مشاهده ‌ای گذشته ‌نگر که در نشریه BMC Endocrine Disorders منتشر شده است، افراد مبتلا به دیابت شیرین (دیابت ملیتوس) در مقایسه با افراد غیر دیابتی، به‌ طور قابل توجهی نرخ بالاتری از کلسیفیکاسیون شریان کاروتید (CACs) و سنگ‌ های پالپ دندانی دارند. این نتایج بر اساس رادیوگرافی‌ های پانورامیک معمولی به ‌دست آمده‌ اند.

در میان ۱۰۷بیمار دیابتی، ۴۱.۱ درصد شواهدی از CACs نشان دادند، در حالی که این عدد در میان ۳۰۰ فرد سالم تنها ۱۴درصد بود- که معادل با ریسک نسبی (RR) برابر با ۲.۶۰(P<0.05)  است. به ‌طور مشابه، سنگ ‌های پالپ در ۳۸.۳ درصد از بیماران دیابتی مشاهده شد، در حالی که در گروه کنترل (افراد غیر دیابتی) این عدد ۲۱.۳ درصد بود- که معادل با RR برابر با ۱.۸ (با فاصله اطمینان ۹۵ درصد: ۱.۳تا ۲.۴۸، P<0.05) است.

این یافته ‌ها نشان می‌ دهند که غربالگری رادیوگرافی پانورامیک - که به‌ طور رایج در مطب ‌های دندان ‌پزشکی استفاده می ‌شود- می ‌تواند نشانه ‌های تصادفی از کلسیفیکاسیون سیستمیک و تغییرات پالپ دندانی را آشکار کند، و بنابراین ابزاری عملی برای تشخیص زودهنگام خطرات بالقوه محسوب می ‌شود.

شناسایی CACs ممکن است نشان‌ دهنده آترواسکلروز پنهان و افزایش خطر بیماری‌ های قلبی ‌عروقی باشد، در حالی که وجود سنگ ‌های پالپ می ‌تواند با التهاب مزمن و اختلالات متابولیکی مرتبط با دیابت همبستگی داشته باشد.

با توجه به دسترسی آسان به تصویربرداری پانورامیک و توانایی آن در ثبت ساختارهای فک و آناتومی گردن، این مطالعه توصیه می ‌کند که این نوع تصویربرداری در معاینات روتین دندان ‌پزشکی بیماران دیابتی گنجانده شود. شناسایی زودهنگام این نشانگرهای رادیوگرافی می ‌تواند منجر به ارجاع به‌ موقع به متخصصان غدد یا قلب برای اجرای راهبردهای پیشگیرانه شود- از جمله کنترل دقیق ‌تر قند خون و مدیریت خطرات قلبی ‌عروقی.

اگرچه طراحی مقطعی مطالعه مانع از نتیجه ‌گیری‌ های علّی می ‌شود، اما ارتباطات آماری معنادار نشان‌ دهنده نیاز به تحقیقات طولی بیشتر است. در حال حاضر، تصویربرداری پانورامیک می ‌تواند ارزش تشخیصی دوگانه ‌ای ارائه دهد - هم برای پایش سلامت دهان و دندان و هم برای شناسایی عوارض سیستمیک بالقوه در یک اسکن واحد.

منبع:

https://medicaldialogues.in/dentistry/news/higher-rates-of-carotid-artery-calcification-and-pulp-stones-found-in-diabetics-study-153207